هه ژار در جنبش کردي تاسيس جمهوري مهاباد به رهبري قاضي محمد ( پيشوا ) نقش داشت . پس از سقوط جمهوري مجبور به تبعيد شد . حدود سي سال در کشورهاي عراق ، سوريه ، لبنان ، روسیه و مصر زيست . وي در جنبش کردي به رهبري ملا مصطفي بارزاني نيز مشارکت داشت . در سال 1354 به شهر کرج ايران آمد و تا پايان زندگي خود يعني در روز پنج شنبه دوم اسفندماه سال 1369 به جوار يار شتافت و بدرود حيات گفت . هه ژار را در زادگاهش مهاباد به خاک سپردند .
از آثار برجسته او:
فارسي :
ــ ترجمه ي کتاب قانون در طب ابو علي سينا ( از عربي به فارسي در هفت جلد)
ــ روابط فرهنگي ايران و مصر
ــ ترجمه آثار البلاد و اخبار العباد ( از زکرياي قزويني از عربي به فارسي )
ــ تاريخ سليمانيه
ــ فرهنگ لغت کردي به فارسي ( هه نبانه بورينه )
ــ ئا له کوک ( برگ سبز )
ــ به يتي سه ره مه ر
ـ
کردي :
ــ چيشتي مجيور ( ژیاننامه ی خوی هه ر له مندالی هه تاکو سننی ۶۳ساله یی )
ـ مه م و زين ( ترجمه از کر مانجي به سوراني )
ــ بو کوردوستان
ــ شه ره ف نامه
ــ چارينه کاني خه يام
ــ هوزي گاوان
ــ ميژوي ئه رده لان
ــ يه ک له په ناي خال و سيفري بي برانه وه
ــ دايه ، باوه ، کی خراوه
ــ شه رحي ديواني مه لاي جه زيري
ــ قوراني پيروز به کوردي
ــ بيره وه ريه کاني ژيان
و چندین اثر پر بار و نفيس ديگر مي باشد .
روحش شاد.
ههر کوردم
به دهربهدهری یان له ماڵی خۆم
له خاکی عهرهب ، له ئێران و ڕۆم
کۆک و پۆشته بم، ڕووت و ڕهجاڵ بم
کۆشکم ده قات بێ، وێرانه ماڵ بم
ئازا و ڕزگار بم، شادان و خهندان
یان زنجیر له مل له سووچی زیندان
ساغ بم جحێڵ بم، بگرم گوێ سوانان
یان زار و نزار له نهخۆشخانان
دانیشم له سهر تهختی خونکاری
یان له کۆڵانان بکهم ههژاری
کوردم و له ڕێی کورد و کوردستان
سهر له پێناوم و گیان لهسهر دهستان
به کوردی دهژیم، به کوردی دهمرم
به کوردی دهیدهم وهرامی قهبرم
به کوردی دیسان زیندوو دهبمهوه
لهو دنیاش بۆ کورد تێ ههڵدهچمه